{"id":832,"date":"2017-07-29T10:18:39","date_gmt":"2017-07-29T07:18:39","guid":{"rendered":"http:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/?p=832"},"modified":"2017-07-29T10:27:34","modified_gmt":"2017-07-29T07:27:34","slug":"despre-codul-bibliei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/2017\/07\/29\/despre-codul-bibliei\/","title":{"rendered":"Despre codul Bibliei"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align:left\" class=\"yasr-auto-insert-visitor\"><\/div><p>Nu am mai scris de multi&#537;or &#537;i m-am g&acirc;ndit c&#259; ar fi util s&#259; mai dau c&acirc;teva informa&#539;ii &#537;i l&#259;muriri despre ce se &icirc;n&#539;elege prin <em>&bdquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Codul Bibliei&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Prin &amp;lt;em&amp;gt;&amp;quot;codul Bibliei&rdquo;&amp;lt;\/em&amp;gt; se &icirc;n&#539;elege suma informa&#539;iilor codificate &icirc;n textul biblic, pentru a c&#259;ror citire se folosesc diver&#537;i algoritmi. Unul dintre ace&#537;tia cite&#537;te &amp;lt;em&amp;gt;secven&#539;ele de litere echidistante&amp;lt;\/em&amp;gt; (ELS).&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/codul-bibliei\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>codul Bibliei<\/a>&rdquo;<\/em> sau <em>&bdquo;codul <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Torah&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Torah, sau cele cinci c&#259;r&#539;i scrise de Moise, mai poart&#259; &#537;i numele de &amp;lt;em&amp;gt;Pentateuh&amp;lt;\/em&amp;gt;. Cele cinci c&#259;r&#539;i sunt: &amp;lt;em&amp;gt;Facerea, Ie&#537;irea, Leviticul, Numerii, Deuteronomul&amp;lt;\/em&amp;gt;. Conform tradi&#539;iei ebraice &amp;lt;em&amp;gt;Torah&amp;lt;\/em&amp;gt; a fost dictat&#259; de Dumnezeu lui Moise cuv&acirc;nt cu cuv&acirc;nt.&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/torah\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>Torah<\/a>&rdquo;<\/em>. Denumirea a fost propus&#259; &#537;i adoptat&#259; de cercet&#259;tori.<\/p>\n<p>&Icirc;n anii care au trecut de c&acirc;nd am scris cartea <a href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/carti\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong><em>&bdquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Codul Bibliei&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Prin &amp;lt;em&amp;gt;&amp;quot;codul Bibliei&rdquo;&amp;lt;\/em&amp;gt; se &icirc;n&#539;elege suma informa&#539;iilor codificate &icirc;n textul biblic, pentru a c&#259;ror citire se folosesc diver&#537;i algoritmi. Unul dintre ace&#537;tia cite&#537;te &amp;lt;em&amp;gt;secven&#539;ele de litere echidistante&amp;lt;\/em&amp;gt; (ELS).&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/codul-bibliei\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>Codul Bibliei<\/a>. Semn&#259;tura lui Dumnezeu&rdquo;<\/em><\/strong><\/a> am constatat c&#259; pu&#539;ini au &icirc;n&#539;eles despre ce este vorba. Mai interesa&#539;i s-au ar&#259;tat oamenii f&#259;r&#259; studii teologice dec&acirc;t preo&#539;ii.<\/p>\n<p><strong><em>Ce sunt codurile?<\/em><\/strong> R&#259;spunsul este simplu. <span style=\"color: #0000ff;\">Codurile sunt cuvinte sau expresii care se citesc &icirc;nr-un anumit mod<\/span>, &#537;i vom vedea &#537;i cum. Tehnica de citire se nume&#537;te <em>&bdquo;secven&#539;e de litere echidistante&rdquo;<\/em> (SLE &ndash; &icirc;n rom&acirc;n&#259; sau <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;ELS&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Secven&#539;&#259; de litere echidistante. Citirea unui cuv&acirc;nt se face din &amp;lt;strong&amp;gt;&amp;lt;em&amp;gt;n&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/strong&amp;gt; &icirc;n &amp;lt;strong&amp;gt;&amp;lt;em&amp;gt;n&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/strong&amp;gt; litere, cu ar fi 1, n, 2n, 3n, .....xn, unde &amp;lt;strong&amp;gt;&amp;lt;em&amp;gt;x&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/strong&amp;gt; este lungimea cuv&acirc;nului.&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/els\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>ELS<\/a> -&icirc;n englez&#259;. Adic&#259; pentru a forma un cuv&acirc;nt sau o expresie, literele din text se citesc pe s&#259;rite, din &bdquo;n&rdquo; &icirc;n &bdquo;n&rdquo; litere, form&#259;nd astfel o secven&#539;&#259; de litere echidistante. Defini&#539;ia este un pic tehnic&#259; &#537;i mai greu de &icirc;n&#539;eles rostul unei asemenea citiri.<\/p>\n<p>S&#259; ne imagin&#259;m un text inteligibil lung de 100 de litere. Cum afl&#259;m dac&#259; aces text ascunde anumite coduri sau nu? Conform defini&#539;iei de mai sus ar trebui s&#259; citim literele pe<\/p>\n<p>s&#259;rite &icirc;ncep&acirc;nd cu un pas de 2 litere p&acirc;n&#259; la 95-97 de litere. Munca ar fi enorm&#259; &#537;i ar lua foarte mult timp. S&#259; stai s&#259; numeri literele &#537;i s&#259; extragi secven&#539;ele de litere nu este u&#537;or.<\/p>\n<p><strong><em>Ce putem face ca s&#259; simplific&#259;m citirea?<\/em><\/strong> S&#259; presupunem c&#259; dorim s&#259; citim secven&#539;ele de litere la un pas p = 10. Pentru a simplifica modul de citire a&#537;ez&#259;m textul nostru, lung de 100 de litere, &icirc;ntr-o <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Matrice&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Dispunerea textului pe r&acirc;nduri &#537;i coloane, ca &icirc;ntr-un tabel. Citirea normal&#259; a textului, &icirc;n limba ebraic&#259;, se face pe orizontal&#259;, de la dreapta la st&acirc;nga, iar cuvintele ascunse (numite &#537;i coduri) pe vertical&#259;. Cuvintele care apar pe vertical&#259; sunt &amp;lt;em&amp;gt;secven&#539;e de litere echidistante&amp;lt;\/em&amp;gt; (ELS).&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/matrice\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>matrice<\/a>, ca &icirc;ntr-un rebus, dup&#259; cum urmeaz&#259;:<\/p>\n<p>1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10<br>\n11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20<br>\n&hellip;<br>\n&hellip;<br>\n&hellip;<br>\n91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100<\/p>\n<p>Acum codurile pot fi citite pe vertical&#259; ca &#537;i cuvinte inteligibile. Pe orizontal&#259; citim textul nostru, iar pe vertical&#259; ni se relev&#259; eventualele <em>&bdquo;coduri&rdquo;<\/em> (cuvinte inteligibile).<br>\n&Icirc;n aceast&#259; manier&#259; putem citit toate <em>&bdquo;codurile&rdquo;<\/em>, schimb&acirc;nd l&#259;&#539;imea matricei (num&#259;rul de coloane).<\/p>\n<p>P&acirc;n&#259; aici am explicat modul de citire. Dup&#259; cum se vede citirea <em>&bdquo;codurilor&rdquo;<\/em> nu presupune calcule sau interpret&#259;ri.<\/p>\n<p>Mergem mai departe!<br>\nDin punct de vedere statistic pot s&#259; se formeze din pur&#259; &icirc;nt&acirc;mplare ve vertical&#259; cuvinte inteligibile, mai ales pentru lungimi cuprinse &icirc;ntre 2 &#537;i 4-5 litere. Din acest motiv, nu toate cuvintele inteligibile citite pe vertical&#259; reprezint&#259; <em>&bdquo;coduri&rdquo;<\/em>. Atunci, <strong><em>cum deosebim &icirc;ntre cuvintele codificate &#537;i cele &icirc;nt&acirc;mpl&#259;toare?<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Alegem un cuv&acirc;nt sau un set de cuvinte pe care le c&#259;ut&#259;m &icirc;n text (pe vertical&#259;). Dac&#259; le g&#259;sim grupate probabil avem de a face cu un cod. Cu alte cuvinte grupurile de cuvinte &icirc;nrudite ca sens nu pot apare &icirc;nt&acirc;mpl&#259;tor &icirc;n text. &#536;i dac&#259; nu sunt &icirc;nt&acirc;mpl&#259;toare, atunci cineva le-a a&#537;ezat acolo inten&#539;ionat. De aici &#537;i denumirea adoptat&#259; de <em>&bdquo;coduri&rdquo;<\/em>.<br>\n<span style=\"color: #0000ff;\">Cu c&acirc;t grupul de cuvinte &#537;i lungimea cuvintelor este mai mare cu at&acirc;t probabilitatea de a fi &icirc;nt&acirc;mpl&#259;toare scade<\/span>. Acest fapt ne duce cu g&acirc;ndul c&#259; autorul textului a a&#537;ezat inten&#539;ionat acel grup de cuvinte &icirc;n secven&#539;ele de litere echidistante.<\/p>\n<p>Cu alte cuvinte a creat inten&#539;ionat un rebus. Pe orizontal&#259; citim un text inteligibil, iar pe vertical&#259; citim informa&#539;ii ascunse inten&#539;ionat &icirc;n text.<br>\nTehnica de ascundere a unui text sau a unei informa&#539;ii &icirc;ntr-un alt text se numeste <em><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Steganografie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Ascunderea unui text &icirc;n alt text, sau mai nou ascunderea unui mesaj &icirc;ntr-un fi&#537;ier imagine, audio sau video. De pild&#259;, &amp;lt;em&amp;gt;steganografia&amp;lt;\/em&amp;gt; se folose&#537;te &#537;i la marcarea fi&#537;ierelor pentru dovedirea drepturilor de autor.&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/steganografie\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>steganografie<\/a><\/em>.<\/p>\n<p>&Icirc;n cazul Torei &#537;i a Vechiului Testament, ceea ce surprinde este mul&#539;imea de coduri (informa&#539;ii) imbricate. Concluzia cercet&#259;torilor este ca o inteligen&#539;&#259; uman&#259; nu ar fi putut ascunde &icirc;ntr-un text inteligibil, ce reprezint&#259; istoria unui popor &#537;i alte informa&#539;ii istorice &#537;i religioase, at&acirc;t de multe informa&#539;ii.<\/p>\n<p>Dar s&#259; re&#539;inem, &icirc;n cazul nostru pe noi nu ne intereseaz&#259; at&acirc;t con&#539;inutul codurilor c&acirc;t prezen&#539;a lor inten&#539;ionat&#259; &icirc;n text.<br>\n<span style=\"color: #0000ff;\">Dac&#259;<\/span> accept&#259;m c&#259; sunt a&#537;ezate inten&#539;ionat &#537;i<br>\n<span style=\"color: #0000ff;\">dac&#259;<\/span> luam &icirc;n calcul complexitatea a&#537;ez&#259;rii lor,<br>\n<span style=\"color: #0000ff;\">atunci<\/span> concluzia este c&#259; complexul de coduri reprezint&#259; semn&#259;tura autorului ascuns&#259; &icirc;n text.<\/p>\n<p>Acest tip de semn&#259;tur&#259;, ca &#537;i &icirc;n cazul semn&#259;turii electronice probeaz&#259; <strong>autenticitatea<\/strong> &#537;i <strong>integritatea<\/strong> textului care a ajuns p&acirc;n&#259; la noi.<\/p>\n<p><strong><em>Cine este autorul Torei?<\/em><\/strong> Conform tradi&#539;iei autorul ei este Moise. &Icirc;ns&#259; dac&#259; lu&#259;m &icirc;n calcul complexitatea codurilor suntem nevoi&#539;i s&#259; accept&#259;m c&#259; autorul textului este o inteligen&#539;&#259; supra-uman&#259;, adic&#259; Dumnezeu.<\/p>\n<p>C&acirc;nd am scris cartea <a href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/carti\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong><em>&bdquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Codul Bibliei&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Prin &amp;lt;em&amp;gt;&amp;quot;codul Bibliei&rdquo;&amp;lt;\/em&amp;gt; se &icirc;n&#539;elege suma informa&#539;iilor codificate &icirc;n textul biblic, pentru a c&#259;ror citire se folosesc diver&#537;i algoritmi. Unul dintre ace&#537;tia cite&#537;te &amp;lt;em&amp;gt;secven&#539;ele de litere echidistante&amp;lt;\/em&amp;gt; (ELS).&lt;\/div&gt;\"  href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/codul-bibliei\/\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]'  tabindex='0' role='link'>Codul Bibliei<\/a>. Semn&#259;tura lui Dumnezeu&rdquo;<\/em><\/strong><\/a> am dorit s&#259; aduc &icirc;n aten&#539;ia cititorului dovada c&#259; textul biblic s-a p&#259;strat p&acirc;n&#259; ast&#259;zi nealterat &#537;i faptul c&#259; Dumnezeu este autorul textului.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nu am mai scris de multi&#537;or &#537;i m-am g&acirc;ndit c&#259; ar fi util s&#259; mai dau c&acirc;teva informa&#539;ii &#537;i l&#259;muriri despre ce se &icirc;n&#539;elege prin &bdquo;<a class=\"glossaryLink\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Codul Bibliei&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Prin &amp;lt;em&amp;gt;&amp;quot;codul Bibliei&rdquo;&amp;lt;\/em&amp;gt; se &icirc;n&#539;elege suma informa&#539;iilor codificate &icirc;n textul biblic, pentru a c&#259;ror citire se folosesc diver&#537;i algoritmi. Unul dintre ace&#537;tia cite&#537;te &amp;lt;em&amp;gt;secven&#539;ele de litere echidistante&amp;lt;\/em&amp;gt; (ELS).&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/codul-bibliei\/\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">codul Bibliei<\/a>&rdquo; sau &bdquo;codul <a class=\"glossaryLink\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Torah&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Torah, sau cele cinci c&#259;r&#539;i scrise de Moise, mai poart&#259; &#537;i numele de &amp;lt;em&amp;gt;Pentateuh&amp;lt;\/em&amp;gt;. Cele cinci c&#259;r&#539;i sunt: &amp;lt;em&amp;gt;Facerea, Ie&#537;irea, Leviticul, Numerii, Deuteronomul&amp;lt;\/em&amp;gt;. Conform tradi&#539;iei ebraice &amp;lt;em&amp;gt;Torah&amp;lt;\/em&amp;gt; a fost dictat&#259; de Dumnezeu lui Moise cuv&acirc;nt cu cuv&acirc;nt.&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/glossary\/torah\/\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Torah<\/a>&rdquo;. Denumirea a fost propus&#259; &#537;i adoptat&#259; de cercet&#259;tori. &Icirc;n anii &hellip; <a href=\"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/2017\/07\/29\/despre-codul-bibliei\/\">Continu&#259; s&#259; cite&#537;ti <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"yasr_overall_rating":0,"yasr_post_is_review":"","yasr_auto_insert_disabled":"","yasr_review_type":"","footnotes":""},"categories":[7,124,1],"tags":[89,253,73],"class_list":["post-832","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-codul-bibliei","category-studiu-biblic","category-uncategorized","tag-codul-bibliei","tag-codul-tarah","tag-torah"],"yasr_visitor_votes":{"stars_attributes":{"read_only":false,"span_bottom":false},"number_of_votes":0,"sum_votes":0},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=832"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":835,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832\/revisions\/835"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/codulbibliei.editura-fotini.ro\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}